Doanh nghiệp nợ BHXH, quyền lợi người lao động được bảo vệ thế nào?
- Thứ tư - 09/09/2026 23:27
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Doanh nghiệp nợ BHXH, quyền lợi người lao động được bảo vệ thế nào?
Người lao động đã bị khấu trừ đầy đủ tiền bảo hiểm xã hội (BHXH) hằng tháng nhưng doanh nghiệp không nộp thì trách nhiệm thuộc về ai? Trong trường hợp này, người lao động có thể yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ, khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trường hợp người lao động phản ánh rằng, người lao động đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, tiền đóng BHXH cũng đã bị khấu trừ từ tiền lương hằng tháng. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH thì quyền lợi hưởng các chế độ, đặc biệt là quyền lợi về hưu trí, có thể bị ảnh hưởng.
Về vấn đề này, BHXH Việt Nam cho biết, trách nhiệm đóng BHXH thuộc về người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật.
Doanh nghiệp phải đóng BHXH, không được để người lao động gánh hậu quả
Khoản 4 Điều 13 Luật BHXH năm 2024 quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng BHXH bắt buộc cho người lao động và hằng tháng trích phần tiền đóng BHXH thuộc trách nhiệm của người lao động từ tiền lương để đóng cùng lúc vào quỹ BHXH.
Theo đó, khi doanh nghiệp đã khấu trừ tiền đóng BHXH của người lao động nhưng không thực hiện nghĩa vụ nộp vào quỹ, hành vi vi phạm xuất phát từ người sử dụng lao động.
BHXH Việt Nam khẳng định, trường hợp quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng do doanh nghiệp không hoàn thành nghĩa vụ đóng BHXH thì trách nhiệm pháp lý thuộc về người sử dụng lao động.
Để buộc doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ, pháp luật quy định nhiều biện pháp như thanh tra, truy thu số tiền phải đóng, tính tiền chậm đóng, xử phạt vi phạm hành chính, cưỡng chế thi hành và xem xét trách nhiệm hình sự đối với hành vi trốn đóng khi đủ điều kiện.
Khi nào thời gian đóng được ghi nhận để giải quyết chế độ?
Theo BHXH Việt Nam, sau khi người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng và cơ quan BHXH ghi nhận thời gian tham gia theo quy định, quyền lợi BHXH của người lao động sẽ được xem xét, giải quyết.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người đang cần chốt quá trình đóng để giải quyết các chế độ như hưu trí, bảo hiểm thất nghiệp hoặc các quyền lợi BHXH khác.
Vì vậy, người lao động nên thường xuyên kiểm tra quá trình tham gia BHXH của mình trên các kênh chính thức để sớm phát hiện tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, thiếu đóng hoặc không đóng BHXH.
Có thể bị xử lý hình sự nếu trốn đóng BHXH
Không chỉ bị xử phạt hành chính, hành vi trốn đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT) còn có thể bị xem xét xử lý hình sự khi đủ dấu hiệu theo quy định.
BHXH Việt Nam dẫn Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015, quy định việc xử lý đối với cá nhân có hành vi trốn tránh nghĩa vụ đóng bảo hiểm gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.
Theo đó, sau khi đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn đóng BHXH, BHTN, BHYT, nếu người có nghĩa vụ đóng có hành vi gian dối hoặc dùng thủ đoạn khác để không đóng hoặc không đóng đầy đủ từ 6 tháng trở lên thì có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định.
Để bảo vệ quyền lợi của mình, người lao động trước hết có thể yêu cầu doanh nghiệp đóng đủ số tiền BHXH, BHTN còn thiếu và hoàn tất nghĩa vụ theo quy định.
Nếu doanh nghiệp vẫn không thực hiện, người lao động có thể khiếu nại đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền nơi doanh nghiệp đăng ký đóng BHXH để đề nghị xem xét, xử lý.
Bên cạnh đó, người lao động cũng có quyền khởi kiện doanh nghiệp tại Tòa án để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Người lao động cần lưu giữ hợp đồng lao động, bảng lương, chứng từ thể hiện việc bị khấu trừ tiền BHXH và thường xuyên kiểm tra quá trình đóng bảo hiểm. Việc phát hiện sớm doanh nghiệp nợ hoặc thiếu đóng BHXH sẽ giúp người lao động chủ động yêu cầu xử lý, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến các quyền lợi về sau.
Người lao động đã bị khấu trừ đầy đủ tiền bảo hiểm xã hội (BHXH) hằng tháng nhưng doanh nghiệp không nộp thì trách nhiệm thuộc về ai? Trong trường hợp này, người lao động có thể yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ, khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trường hợp người lao động phản ánh rằng, người lao động đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, tiền đóng BHXH cũng đã bị khấu trừ từ tiền lương hằng tháng. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH thì quyền lợi hưởng các chế độ, đặc biệt là quyền lợi về hưu trí, có thể bị ảnh hưởng.
Về vấn đề này, BHXH Việt Nam cho biết, trách nhiệm đóng BHXH thuộc về người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật.
Doanh nghiệp phải đóng BHXH, không được để người lao động gánh hậu quả
Khoản 4 Điều 13 Luật BHXH năm 2024 quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng BHXH bắt buộc cho người lao động và hằng tháng trích phần tiền đóng BHXH thuộc trách nhiệm của người lao động từ tiền lương để đóng cùng lúc vào quỹ BHXH.
Theo đó, khi doanh nghiệp đã khấu trừ tiền đóng BHXH của người lao động nhưng không thực hiện nghĩa vụ nộp vào quỹ, hành vi vi phạm xuất phát từ người sử dụng lao động.
BHXH Việt Nam khẳng định, trường hợp quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng do doanh nghiệp không hoàn thành nghĩa vụ đóng BHXH thì trách nhiệm pháp lý thuộc về người sử dụng lao động.
Để buộc doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ, pháp luật quy định nhiều biện pháp như thanh tra, truy thu số tiền phải đóng, tính tiền chậm đóng, xử phạt vi phạm hành chính, cưỡng chế thi hành và xem xét trách nhiệm hình sự đối với hành vi trốn đóng khi đủ điều kiện.
Doanh nghiệp nợ BHXH, quyền lợi người lao động được bảo vệ thế nào? Ảnh minh họa (sưu tầm).
Khi nào thời gian đóng được ghi nhận để giải quyết chế độ?
Theo BHXH Việt Nam, sau khi người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng và cơ quan BHXH ghi nhận thời gian tham gia theo quy định, quyền lợi BHXH của người lao động sẽ được xem xét, giải quyết.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người đang cần chốt quá trình đóng để giải quyết các chế độ như hưu trí, bảo hiểm thất nghiệp hoặc các quyền lợi BHXH khác.
Vì vậy, người lao động nên thường xuyên kiểm tra quá trình tham gia BHXH của mình trên các kênh chính thức để sớm phát hiện tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, thiếu đóng hoặc không đóng BHXH.
Có thể bị xử lý hình sự nếu trốn đóng BHXH
Không chỉ bị xử phạt hành chính, hành vi trốn đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT) còn có thể bị xem xét xử lý hình sự khi đủ dấu hiệu theo quy định.
BHXH Việt Nam dẫn Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015, quy định việc xử lý đối với cá nhân có hành vi trốn tránh nghĩa vụ đóng bảo hiểm gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.
Theo đó, sau khi đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn đóng BHXH, BHTN, BHYT, nếu người có nghĩa vụ đóng có hành vi gian dối hoặc dùng thủ đoạn khác để không đóng hoặc không đóng đầy đủ từ 6 tháng trở lên thì có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định.
Để bảo vệ quyền lợi của mình, người lao động trước hết có thể yêu cầu doanh nghiệp đóng đủ số tiền BHXH, BHTN còn thiếu và hoàn tất nghĩa vụ theo quy định.
Nếu doanh nghiệp vẫn không thực hiện, người lao động có thể khiếu nại đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền nơi doanh nghiệp đăng ký đóng BHXH để đề nghị xem xét, xử lý.
Bên cạnh đó, người lao động cũng có quyền khởi kiện doanh nghiệp tại Tòa án để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Người lao động cần lưu giữ hợp đồng lao động, bảng lương, chứng từ thể hiện việc bị khấu trừ tiền BHXH và thường xuyên kiểm tra quá trình đóng bảo hiểm. Việc phát hiện sớm doanh nghiệp nợ hoặc thiếu đóng BHXH sẽ giúp người lao động chủ động yêu cầu xử lý, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến các quyền lợi về sau.