Những trường hợp được đóng bù BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu

Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1.7.2025, đã mở rộng cơ hội hưởng lương hưu cho người lao động khi giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Cùng với đó, luật cũng quy định nhiều trường hợp được phép đóng bù hoặc đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí.
Đây là những quy định quan trọng, giúp nhiều người lao động sắp đến tuổi nghỉ hưu không bị gián đoạn quyền lợi an sinh xã hội.
Được đóng một lần nếu còn thiếu tối đa 6 tháng
Đối với người đang tham gia BHXH bắt buộc, pháp luật cho phép đóng một lần cho thời gian còn thiếu nếu đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ số năm đóng BHXH.
Theo khoản 7 Điều 33 Luật BHXH 2024 và khoản 2 Điều 12 Thông tư số 12/2025/TT-BNV, người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng còn thiếu tối đa 6 tháng đóng BHXH bắt buộc để đủ điều kiện hưởng lương hưu được đóng một lần cho khoảng thời gian còn thiếu.
Mức đóng được tính bằng tổng mức đóng của cả người lao động và người sử dụng lao động vào quỹ hưu trí và tử tuất trước khi nghỉ việc. Việc đóng được thực hiện sớm nhất từ tháng liền kề trước tháng người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Quy định này giúp người lao động không phải chờ thêm nhiều tháng mới được giải quyết chế độ hưu trí.
Được đóng một lần nếu còn thiếu tối đa 5 năm
Một điểm mới đáng chú ý của Luật BHXH 2024 là cho phép người tham gia BHXH tự nguyện hoặc người chuyển từ BHXH bắt buộc sang BHXH tự nguyện được đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Theo điểm e khoản 2 Điều 36 Luật BHXH 2024, Điều 7 Nghị định số 159/2025/NĐ-CP và khoản 6 Điều 5 Thông tư số 11/2025/TT-BNV, người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng còn thiếu không quá 5 năm (60 tháng) đóng BHXH được phép đóng một lần cho số năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định.
Mức đóng được tính bằng tổng số tiền phải đóng của các tháng còn thiếu, đồng thời áp dụng lãi gộp theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng của năm trước liền kề.
Người lao động sẽ được hưởng lương hưu kể từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau khi hoàn thành việc đóng đủ số tiền theo quy định.
Đây được xem là chính sách tạo điều kiện cho nhiều người lớn tuổi, đặc biệt là lao động tự do hoặc người có quá trình tham gia BHXH gián đoạn, vẫn có cơ hội được hưởng lương hưu hằng tháng.
 

Những trường hợp được đóng bù BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Ảnh minh họa AI.

Các trường hợp phải đóng bù sau thời gian tạm dừng đóng BHXH
Ngoài việc đóng một lần để đủ điều kiện hưởng lương hưu, Luật BHXH 2024 cũng quy định các trường hợp phải đóng bù BHXH sau thời gian được tạm dừng đóng.
Theo Điều 37 Luật BHXH 2024, Điều 9 Nghị định số 157/2025/NĐ-CP và Điều 10 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, người sử dụng lao động gặp khó khăn phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến không có khả năng đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất được phép tạm dừng đóng tối đa 12 tháng.
Sau khi hết thời gian được tạm dừng, doanh nghiệp phải thực hiện đóng bù đầy đủ cho khoảng thời gian đã tạm dừng đóng.
Bên cạnh đó, trường hợp người lao động bị tạm giam hoặc tạm đình chỉ công việc, nếu sau đó được truy lĩnh đủ tiền lương do được xác định không vi phạm hoặc không bị xử lý kỷ luật thì cũng phải thực hiện đóng bù BHXH cho khoảng thời gian này.
Đáng lưu ý, nếu trong thời gian tạm dừng đóng mà người lao động đã đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí thì doanh nghiệp và người lao động phải hoàn thành việc đóng bù trước khi cơ quan BHXH giải quyết chế độ.
Được đóng bù để hưởng trợ cấp hằng tháng
Luật BHXH 2024 còn bổ sung cơ chế hỗ trợ đối với người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và cũng chưa đủ tuổi để hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Theo khoản 3 Điều 23 Luật BHXH 2024 và khoản 3 Điều 23 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, nếu thời gian đã đóng BHXH không đủ để hưởng trợ cấp hằng tháng cho đến khi đủ tuổi nhận trợ cấp hưu trí xã hội (75 tuổi), người lao động được phép đóng một lần cho phần thời gian còn thiếu để được hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng theo quy định.
Quy định này góp phần mở rộng mạng lưới an sinh xã hội, hạn chế tình trạng người lao động lớn tuổi không có nguồn thu nhập ổn định khi không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Chủ động theo dõi quá trình đóng BHXH để bảo đảm quyền lợi
Việc giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu xuống còn 15 năm cùng với nhiều cơ chế đóng một lần, đóng bù đã tạo thêm cơ hội để người lao động tiếp cận chế độ hưu trí.
Tuy nhiên, để không bỏ lỡ quyền lợi, người lao động cần thường xuyên kiểm tra quá trình tham gia BHXH trên ứng dụng VssID hoặc liên hệ cơ quan BHXH nơi quản lý để đối chiếu dữ liệu, kịp thời phát hiện thiếu sót nếu có.
Việc chủ động theo dõi quá trình đóng BHXH, nắm rõ các trường hợp được đóng bù hoặc đóng một lần sẽ giúp người lao động hoàn thiện điều kiện hưởng lương hưu đúng thời điểm, bảo đảm nguồn thu nhập ổn định và an sinh khi hết tuổi lao động.