Quy trình mới về thu BHXH, cấp sổ BHXH và thẻ BHYT: Người lao động được hưởng lợi gì?
- Thứ sáu - 15/05/2026 03:18
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành Quyết định số 366/QĐ-BHXH về quy trình thu bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN); cấp sổ BHXH, thẻ BHYT theo hướng đẩy mạnh số hóa, minh bạch hóa dữ liệu và tăng cường kiểm soát tình trạng chậm, trốn đóng bảo hiểm của doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý của quy trình mới là người lao động có thể sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử trên các ứng dụng số như VNeID, VssID; đồng thời chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm của doanh nghiệp để bảo vệ quyền lợi của mình.
Theo BHXH Việt Nam, quy trình mới được áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống, trên nguyên tắc tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, dựa trên cơ chế tự kê khai, tự chịu trách nhiệm.
Trong đó, BHXH cơ sở có trách nhiệm hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, thu tiền đóng, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT, xác nhận quá trình tham gia và trả kết quả thủ tục hành chính cho người dân. BHXH cấp tỉnh giải quyết các hồ sơ thuộc thẩm quyền và xử lý các vướng mắc phát sinh; còn BHXH Việt Nam thực hiện thu ngân sách trung ương đóng, hỗ trợ đóng bảo hiểm và xử lý các trường hợp vượt thẩm quyền.
Một trong những thay đổi lớn là việc tiếp tục mở rộng giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm. Theo đó, người tham gia có thể sử dụng sổ BHXH điện tử để giải quyết các chế độ BHXH, BHTN; dùng thẻ BHYT điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID mức độ 2, ứng dụng VssID hoặc qua email khi đi khám chữa bệnh.
Hệ thống phần mềm của ngành BHXH cũng sẽ tự động xác thực thông tin người tham gia với cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, dân cư và cư trú. Nếu hồ sơ đầy đủ, dữ liệu sẽ được cập nhật tự động; sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử và quá trình tham gia bảo hiểm của người lao động cũng được xác nhận trên hệ thống.
Theo quy trình mới, trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc cần bổ sung, cơ quan BHXH phải hướng dẫn hoặc trả lại hồ sơ trong thời gian không quá 3 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận. Quy định này giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, hạn chế tình trạng hồ sơ bị “treo” kéo dài như trước đây.
Đáng chú ý, BHXH Việt Nam cũng tăng cường kiểm soát tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm của doanh nghiệp. Hệ thống phần mềm sẽ tự động xác định trạng thái vi phạm và gửi thông báo đôn đốc tới đơn vị sử dụng lao động.
Người lao động có thể chủ động kiểm tra tình trạng đóng BHXH, BHYT, BHTN của doanh nghiệp thông qua ứng dụng VssID. Đây được xem là công cụ quan trọng giúp người lao động giám sát việc thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm của doanh nghiệp, tránh tình trạng bị nợ đóng, trốn đóng mà không biết.
Theo quy định mới, nếu doanh nghiệp chậm hoặc trốn đóng BHYT khiến người lao động chưa được cấp thẻ BHYT, đơn vị sử dụng lao động phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi BHYT mà người lao động đã tự chi trả.
BHXH Việt Nam cho biết, việc ban hành quy trình mới nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng công khai, minh bạch và hiện đại; đồng thời nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong lĩnh vực an sinh xã hội.
Các chuyên gia cho rằng, việc mở rộng sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử không chỉ giúp giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian cho người dân mà còn góp phần xây dựng hệ thống quản lý bảo hiểm đồng bộ, hạn chế gian lận và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động trong giai đoạn mới.
Theo BHXH Việt Nam, quy trình mới được áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống, trên nguyên tắc tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, dựa trên cơ chế tự kê khai, tự chịu trách nhiệm.
Trong đó, BHXH cơ sở có trách nhiệm hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, thu tiền đóng, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT, xác nhận quá trình tham gia và trả kết quả thủ tục hành chính cho người dân. BHXH cấp tỉnh giải quyết các hồ sơ thuộc thẩm quyền và xử lý các vướng mắc phát sinh; còn BHXH Việt Nam thực hiện thu ngân sách trung ương đóng, hỗ trợ đóng bảo hiểm và xử lý các trường hợp vượt thẩm quyền.
Một trong những thay đổi lớn là việc tiếp tục mở rộng giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm. Theo đó, người tham gia có thể sử dụng sổ BHXH điện tử để giải quyết các chế độ BHXH, BHTN; dùng thẻ BHYT điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID mức độ 2, ứng dụng VssID hoặc qua email khi đi khám chữa bệnh.
Hệ thống phần mềm của ngành BHXH cũng sẽ tự động xác thực thông tin người tham gia với cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, dân cư và cư trú. Nếu hồ sơ đầy đủ, dữ liệu sẽ được cập nhật tự động; sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử và quá trình tham gia bảo hiểm của người lao động cũng được xác nhận trên hệ thống.
Người lao động có thể sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử trên các ứng dụng số như VNeID, VssID; đồng thời chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm của doanh nghiệp để bảo vệ quyền lợi của mình. Ảnh minh họa.
Theo quy trình mới, trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc cần bổ sung, cơ quan BHXH phải hướng dẫn hoặc trả lại hồ sơ trong thời gian không quá 3 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận. Quy định này giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, hạn chế tình trạng hồ sơ bị “treo” kéo dài như trước đây.
Đáng chú ý, BHXH Việt Nam cũng tăng cường kiểm soát tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm của doanh nghiệp. Hệ thống phần mềm sẽ tự động xác định trạng thái vi phạm và gửi thông báo đôn đốc tới đơn vị sử dụng lao động.
Người lao động có thể chủ động kiểm tra tình trạng đóng BHXH, BHYT, BHTN của doanh nghiệp thông qua ứng dụng VssID. Đây được xem là công cụ quan trọng giúp người lao động giám sát việc thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm của doanh nghiệp, tránh tình trạng bị nợ đóng, trốn đóng mà không biết.
Theo quy định mới, nếu doanh nghiệp chậm hoặc trốn đóng BHYT khiến người lao động chưa được cấp thẻ BHYT, đơn vị sử dụng lao động phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi BHYT mà người lao động đã tự chi trả.
BHXH Việt Nam cho biết, việc ban hành quy trình mới nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng công khai, minh bạch và hiện đại; đồng thời nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong lĩnh vực an sinh xã hội.
Các chuyên gia cho rằng, việc mở rộng sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử không chỉ giúp giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian cho người dân mà còn góp phần xây dựng hệ thống quản lý bảo hiểm đồng bộ, hạn chế gian lận và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động trong giai đoạn mới.